احمد احمدى بيرجندى
15
مناقب علوى در شعر فارسى ( فارسى )
اكتفا نكردند ، حتّى براى رونق كاخ و رواق خضراى خود و شكوه سلطنت چند روزهء دنياى خود ؛ دشمنى نسبت به او را و به بدگويى از او ترويج و تجويز كردند و درين راه از بيت المال مسلمانان حاتم بخشىها نمودند ! براستى على ( ع ) مظلوم تاريخ اسلام است . * * * بارى ، سخن كوتاه كنم كه مرا ياراى سخن گفتن در اين باب نيست و نه شايستگى . مجموعهاى كه هم اكنون به نام « مناقب علوى » پيش روى شماست ؛ نمودارى است از شعر شاعران متعهّد اسلامى . ما دربارهء مقام شعر و موقعيّت شاعران در اسلام سخن گفتهايم و تكرار آن را - درين مقام - جايز نمىدانيم « 6 » با توجّه به هدف والاى شعر ؛ شاعران آزادهء مسلمان ، عرب زبان يا فارسى زبان ، از ديرباز زبان ، به مدح و منقبت على ( ع ) ، آن مظهر آزادگى و فضيلت گشودند ؛ همچنان كه دربارهء اولاد طاهرينش ( ع ) حق سخن را ادا كردند . اين گويندگان نامور ، بىآنكه بر خلاف مدّاحان اهل زر و زور ، چشمداشتى داشته باشند ، آثار ارزندهء خود را در هر موقع و مقامى بازگو نمودند . شعر آنان مدح فضيلت و والائيهاست ، شعر آنان روشنگر سيماى تقوا و عدالت است ، شعر آنان شناساندن « على » ( ع ) و شيعيان و پيروان آن حضرت است . سخن ما ، اينك ، در باب شاعران پارسى زبان است كه اشعار خود را به بيان مناقب مولى الموحّدين على بن ابيطالب ( ع ) زينت بخشيدهاند . از كسائى مروزى و سنائى تا قاآنى و از قاآنى تا شاعران معآصر در بيشتر دواوين شاعران ، مدايح مكرّرى دربارهء امام بزرگوار آمده است . در دورهها و زمانهايى منقبت على ( ع ) ديده مىشود و ما آنها را آوردهايم ، كه نقل و ثبت آنها براستى جهاد با معاندان و بدخواهان بوده است و اين خود اثبات فضيلتى است براى شيعيان و پيروان راستينش . در برخى ديوانها و تذكرهها قصايد مكرّرى در منقبت حضرت على ( ع ) آمده است ولى ما تنها به ذكر يك قصيده « 7 » اكتفا كردهايم . شاعران منقبت سراى به
--> ( 6 ) - ر ك : مقدّمه « مدايح رضوى » از انتشارات بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس ، مشهد ، سال 1364 ش ) ( 7 ) - در دو سه مورد اشعارى غير از قصيده نقل شده است . )